Quy Trình Chăm Sóc Bệnh Nhân Chạy Thận Chu Kỳ Tại Khoa Nội Thận Tiết Niệu

Nhận định

Đối với bệnh nhân có chỉ định chạy thận chu kỳ, người điều dưỡng cần nhận định về nhu cầu được chăm sóc của bệnh nhân trước, trong và sau khi chạy thận để có kế hoạch chăm sóc thích hợp, hạn chế tối đa các tai biến trong quá trình chạy thận.

Nhận định qua hỏi bệnh nhân

Bệnh nhân đã được chẩn đoán suy thận mạn từ bao giờ?

Thời gian suy thận mạn trong bao lâu?

Đã chạy thận chu kỳ lần nào chưa?

Các tai biến của các lần chạy thận trước.

Tiền sử suy tim, xơ gan.

Nguyên nhân gây suy thận mạn.

Quan sát bệnh nhân

Thể trạng chung: có quá gầy yếu không?

Tinh thần của bệnh nhân?

Tình trạng phù?

Số lượng nước tiểu: ít hoặc vô niệu?

Có buồn nôn và nôn không?

Tình trạng hô hấp và hơi thở

Các dấu hiệu về da, niêm mạc

Tình trạng đi cầu và tính chất phân

Khám bệnh nhân

Dựa vào các triệu chứng lâm sàng và cận lâm sàng để xác định bệnh nhân

đang có suy thận giai đoạn cuối, có chỉ định chạy thận nhân tạo có chu kỳ.

Lấy dấu hiệu sống

Khám phổi: nhịp, kiểu thở, các tiếng bất thường...

Khám tim: nhịp tim, tiếng tim bệnh lý.

Khám bụng: tình trạng báng...

Thu nhận thông tin

Kiểm tra các dấu hiệu sống.

Đo số lượng nước tiểu.

Chẩn đoán điều dưỡng

Qua khai thác các triệu chứng ở trên một số chẩn đoán có thể có ở bệnh nhân suy thận mạn.

Da và niêm mạc nhợt nhạt do thiếu máu.

Nôn và buồn nôn do tăng ure máu.

Số lượng nước tiểu giảm do giảm chức năng lọc cầu thận.

Tăng thể tích dịch do ứ nước và muối.

Nguy cơ phù phổi cấp do ứ máu ở phổi.

Bệnh nhân chạy thận tại đơn vị TNT-Bệnh viện hữu nghị Việt Nam - Cuba Đồng Hới(đã xin phép bệnh nhân khi chụp ảnh)

Lập kế hoạch chăm sóc

Người điều dưỡng phân tích, tổng hợp và đúc kết các dữ kiện để xác định nhu cầu cần thiết của bệnh nhân, từ đó lập kế hoạch chăm sóc. Khi lập kế hoạch chăm sóc phải xem xét đến tình trạng bệnh nhân, đề xuất vấn đề ưu tiên cần thực hiện trước.

Chăm sóc cơ bản

Bệnh nhân phải được nghĩ ngơi yên tĩnh.

Ăn uống đầy đủ năng lượng, hạn chế protein.

Vệ sinh sạch sẽ hàng ngày.

Thực hiện các y lệnh

Chuẩn bị bệnh nhân chạy thận nhân tạo.

Cho bệnh nhân uống thuốc và tiêm thuốc theo chỉ định.

Làm các xét nghiệm trước, trong và sau khi chạy thận.

Theo dõi bệnh nhân trước, trong và sau khi chạy thận.

Phối hợp với bác sĩ thực hiện các bước khi làm thủ thuật.

Theo dõi

Mạch, nhiệt độ, huyết áp, nhịp thở, cân nặng, tình trạng bệnh nhân. Nếu có bất thường báo cho bác sĩ ngay.

Theo dõi số lượng và màu sắc nước tiểu.

Theo dõi một số xét nghiệm.

Giáo dục sức khoẻ

Bệnh nhân và gia đình cần phải biết về nguyên nhân, cách phát hiện bệnh suy thận mạn cũng như các tai biến có thể xảy ra trong và sau quá trình chạy thận nhân tạo.

Thực hiện kế hoạch chăm sóc

Thực hiện chăm sóc cơ bản

Để bệnh nhân nằm nghỉ ở tư thế đầu cao, nghĩ ngơi yên tĩnh.

Chuẩn bị yếu tố tâm lý cho bệnh nhân và gia đình về thủ thuật chạy thận.

Luôn giữ ấm cơ thể bệnh nhân.

Quan sát và theo dõi các dấu hiệu sinh tồn.

Chế độ ăn uống:

Nước uống: cần căn cứ vào tình trạng bệnh nhân, tình trạng huyết áp và  lượng  nước  tiểu.  Thường  thì  lượng  nước  đưa  vào  kể  cả  ăn  uống khoảng 300 ml cộng với lượng nước tiểu trong ngày.

Ăn chất dễ tiêu, đảm bảo năng lượng và vitamin. Lượng protein đưa vào cũng cần căn cứ vào tình trạng ure máu của bệnh nhân.

Cho đến nay thì chế độ ăn giảm protein có bổ sung đủ acid amin cơ bản cần thiết đã được khẳng định là có khả năng làm chậm tiến triển của suy thận mạn.

Vệ sinh hàng ngày cho bệnh nhân:

Hàng ngày vệ sinh răng miệng và da để tránh các ổ nhiễm khẩn, phát hiện sớm các ổ nhiễm trùng để có hướng điều trị cho bệnh nhân. áo, quần, vải trải giường và các vật dùng phải luôn được sạch sẽ. Nếu có ổ loét trên da phải rửa sạch bằng nước oxy già hoặc xanh methylen.

Thực hiện các y lệnh

Thực hiện các xét nghiệm:

Các xét nghiệm về máu như: công thức máu, nhóm máu, ure, creatinin,

điện giải đồ và dự trữ kiềm, khí máu, pH, glucose, protit, Hb, hematocrit.

Các xét nghiệm về nước tiểu: protein, ure, creatinin và tế bào, vi trùng.

Điện tâm đồ.

X-quang tim phổi.

Chuẩn bị bệnh nhân:

Bệnh nhân nằm trong phòng đảm bảo vô trùng.

Đặt sonde bàng quang.

Rửa sạch, sát trùng da vùng mạch máu để làm cầu nối theo chỉ định, trải lên trên bằng một săng vô trùng, có lỗ.

Thuốc dùng: thực hiện đầy đủ theo y lệnh khi dùng thuốc chống đông. Khi kết thúc chạy thận nhân tạo dùng sulfate protamin. Nếu có bất thường báo cho bác sĩ biết.

Theo dõi

Theo dõi trước chạy thận nhân tạo

Dấu hiệu sinh tồn: mạch, nhiệt, huyết áp, nhịp thở, cân nặng của bệnh nhân.

Tình trạng thiếu máu ở bệnh nhân suy thận mạn.

Số lượng và màu sắc nước tiểu.

Theo dõi các xét nghiệm:

Xét nghiệm máu: ure, creatinin, điện giải đồ, khí máu, pH, glucose, protein, hematocrit, Hb.

Xét nghiệm nước tiểu: ure, creatinin.

Điện tâm đồ.

Xquang phổi.

Theo dõi trong khi chạy thận nhân tạo

Điều dưỡng viên phải lập bảng theo dõi quá trình chạy thận nhân tạo, ghi chép 15-30 phút /lần.

Dấu hiệu sinh tồn: mạch, nhiệt, huyết áp, nhịp thở của bệnh nhân.

Tình trạng bệnh nhân: da, niêm mạc, cảm giác lạnh run, ý thức.

Lượng nước tiểu.

Theo dõi tình trạng huyết động của bệnh nhân.

Theo dõi các loại thuốc được sử dụng trong quá trình lọc.

Theo dõi các tai biến có thể xảy ra:

Tràn máu màng tim.

Suy tim.

Rối loạn nước, điện giải.

Tai biến do kỹ thuật.

Theo dõi tốc độ lọc, tổng số dịch lọc.

Theo dõi tốc độ dịch truyền dịch vào, tổng số dịch truyền, loại dịch.

Theo dõi thời gian chạy thận nhân tạo.

Theo dõi hoạt động của máy, đảm bảo an toàn đường dây dẫn, đảm bảo an toàn đường truyền.

Theo dõi sau chạy thận nhân tạo

Các dấu hiệu sinh tồn, cân nặng của bệnh nhân.

Lượng nước tiểu trong 24 giờ

Theo dõi các biến chứng:

Nhiễm khuẩn máu, viêm gan virus.

Xuất huyết.

Các xét nghiệm: ure, creatinin máu, điện giải đồ máu.

Giáo dục sức khỏe

Bệnh nhân và gia đình bệnh nhân cần biết về sự cần thiết chạy thận nhân tạo chu kỳ ở những bệnh nhân suy thận mạn giai đoạn cuối, cũng như các tai biến có thể xảy ra trong và sau quá trình chạy thận nhân tạo.

Tư vấn dinh dưỡng cho bệnh nhân lọc máu

Đánh giá

Tình trạng bệnh nhân sau khi chạy thận nhân tạo so với trước khi chạy:

Bệnh nhân sau khi chạy có tiểu được không?

Dấu chứng phù có giảm không?

Tình trạng thần kinh và tiêu hoá của bệnh nhân.

Các dấu hiệu sinh tồn có gì bất thường hay tốt lên không?

Điện giải đồ trở lại bình thường không?, đặc biệt là kali và dự trữ kiềm.

Đánh giá chăm sóc điều dưỡng cơ bản có được thực hiện và đáp ứng được với yêu cầu của người bệnh không?

Những vấn đề sai sót hoặc thiếu cần bổ sung vào kế hoạch chăm sóc và

điều trị để thực hiện.

Nguồn tham khảo: BV Nguyễn Tri Phương

Khoa Nội thận - Tiết niệu Bệnh viện hữu nghị Việt Nam – Cuba Đồng Hới

Tầng 1, Khu nhà B, Bệnh viện Hữu nghị Việt Nam – Cu Ba Đồng Hới

Số điện thoại: 0383073367

Email: noithantietnieu14022019@gmail.com

Facebook: https://www.facebook.com/thantietnieu.noi

Phòng khám Nội thận - Tiết niệu tại khoa Khám bệnh  - Tầng 2 Tòa nhà kỹ thuật cao